Kansen benutten voor sneller, meer duurzame én betaalbare woningen
Een nieuwe raadsperiode, een grote kans
Aan het begin van een nieuwe raadsperiode liggen er kansen om richting te geven aan een gemeente waarin iedereen toegang heeft tot een passende, duurzame en betaalbare woning. NRP en Natuur & Milieu, gesteund door een brede coalitie van betrokken partijen, schreven daarom alle fractievoorzitters en gemeenteraadsleden in Nederland aan met inzichten die meegenomen kunnen worden bij de vorming van een nieuw collegeakkoord, of voor een constructieve oppositierol.
Tekort aan woningen
In 2025 bedroeg het woningtekort in Nederland ongeveer 400.000 woningen. Vooral mensen met een lager of onzeker inkomen, alleenstaanden, ouderen en starters vinden moeilijk een geschikte woning. Tegelijk overschrijdt het Nederlandse CO₂-budget voor de bouwsector dit jaar de veilige grens van 1,5°C die is vastgesteld in het Parijs Akkoord.
Beter benutten: een directe, duurzame en sociale woonoplossing
Hoewel er een tekort is aan woningen, beschikt Nederland tegelijkertijd over ruim acht miljoen bestaande woningen. Veel van deze woningen sluiten niet meer aan bij de huidige huishoudenssamenstelling: er zijn veel gezinswoningen, maar het aantal eenpersoonshuishoudens stijgt juist sterk. Daardoor hebben woningen veel ongebruikte ruimtes, terwijl veel woningzoekenden geen plek kunnen vinden.
Door deze ruimte beter te benutten kunnen gemeenten op korte termijn snel en kwalitatief veel woningen realiseren door woningsplitsen, woningdelen, de hospitaregeling, het toevoegen van een verdieping of transformatie van kantoorpanden en leegstaand vastgoed. Dit bespaart naast tijd – twee keer zo snel – ook veel ruimte, materialen en energie. Tegelijk is het een én-én opgave: nieuwbouw en renovatie kunnen elkaar dienen.
De rol van gemeenten
Veel inwoners staan ervoor open om op, naast of in hun huis extra woonruimte te realiseren. Toch lopen mensen tegen goed bedoelde maar ook belemmerende regels aan. Gemeenten hebben juist hier een cruciale rol: door het beleid slimmer in te richten kan meer gerealiseerd worden, terwijl de leefbaarheid en weerbaarheid van wijken versterkt wordt.
De brief bevat zes direct toepasbare beleidsopties:
- Versoepel de parkeernorm
- Werk met maatwerk per wijk in plaats van generieke regels
- Maak gebruik van de kracht van de driekhoek ‘gemeente, woningcorporatie/investeerders en ontwikkelaar
- Maak ‘Beter Benutten’ financieel aantrekkelijk
- Zet ontwerpers in om de kansen op wijkschaal in beeld te krijgen
- Benut ook uw maatschappelijk vastgoed.
Breed gedragen initiatief
Dit initiatief van NRP en Natuur & Milieu wordt ondersteund door ACAN NL, Aedes, BNI, BNSP, BouwHulpGroep, CoLA, DGBC, FRK, GIDEON, IABR, Mevrouw Meijer, NEPROM, NVTL, OnderhoudNL, Platform31, Platform Woonopgave, VastgoedBelang en Vereniging Deltametropool.