Lessen bijeenkomst toekomstbestendige gebiedsontwikkeling
Traditioneel draait gebiedsontwikkeling vooral om financiële waarde. Steeds meer koplopers zien echter dat dit niet genoeg is. Waarde zit ook in effecten die je pas op lange termijn in euro’s kunt uitdrukken: een groenere buurt, sterkere sociale netwerken of meer samenwerking in de wijk. Deze “zachte” waarden komen vaak keihard terug in cijfers.
Tijdens de werksessie Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling die we als NRP op 25 september 2025 in De Groene Afslag organiseerden stond meervoudige waardecreatie centraal. Het doel: het formuleren van waardegedreven principes die richting geven aan toekomstbestendige gebiedsontwikkeling. Dit deden we onder andere met keynote sprekers Els Leclercq en Martijn Oosterhuis die ons meenamen in manieren van waardegedreven gebiedsontwikkeling.
De geleerde lessen zijn te lezen onder de afbeelding
Vijf geleerde lessen
- Van harde naar zachte waarden
Martijn Oosterhuis (adviseur Erfgoed en Ruimte bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) benoemde in zijn presentatie de beweging van “hard” naar “zacht”: minder strak afgebakende kaders en meer aandacht voor waarden, betekenis en kwaliteit. Volgens hem mogen we in gebiedsontwikkeling “meer komma’s en minder punten” zetten en daardoor meer ruimte laten voor ontwikkeling en nuance.
- Werk aan waarden in plaats van problemen
We moeten vaker aan waarden werken in plaats van primair problemen te willen oplossen. Dit onderschreef ook spreker Els Leclerq, stedelijk onderzoeker en ontwikkelaar van methode “De Waardebloem”. Zij vertelde dat in haar onderwijs de woorden probleem en oplossing zelfs taboe zijn. De termen urgentie en interventie nodigen volgens haar uit tot anders kijken en anders handelen.
- Ga het debat aan
We mogen gebiedsontwikkeling meer politiek maken en moeten het debat erover aangaan. Martijn benadrukte om vaker in gesprek te gaan met de gemeente om waarde goed te kunnen borgen.
- Geef meer ruimte en laat meer los
Maak letterlijk meer ruimte – fysiek, institutioneel en in processen. Meer flexibiliteit, vertrouwen en loslaten creëert betekenisvolle ruimte voor nieuwe initiatieven en waardecreatie.
- Financiële waarde hoort erbij
Financiële en economische waarde vormen een essentieel onderdeel van het totale waardebegrip. Waarden op deze manier meetbaar maken is van belang om mensen mee te krijgen. Gelukkig zijn daar ook al goede voorbeelden van. Bijvoorbeeld via batenanalses of uitgifte van CO₂-certificaten bij woningen.
Kortom: het was een gesprek dat we moeten blijven voeren en dat in de NRP-programmering van 2026 ook een plek zal krijgen. Deze middag markeerde een waardevolle eerste stap in het gezamenlijk verder ontwikkelen van waardegedreven en toekomstbestendige principes voor gebiedsontwikkeling. Mooi om met deze groep diverse professionals gedachten, inzichten en perspectieven te hebben uitgewisseld.
Bovenstaande geleerde lessen kwamen tot stand dankzij de waardevolle input van Martijn Oosterhuis, Els Leclerq, Martijn Blankestijn (Arcadis), William van der Worp (OHG), Wouter Jan Verheul (Arcadis), Sanne Oomen (Oomen Ontwerpt) en Sven Butteling (De Groene Afslag) en natuurlijk alle deelnemers.