De Enclave
De Enclave op het Hembrugterrein in Zaandam is een herontwikkeling waarin een groep creatieve bewoners samen elf (rijks)monumenten transformeert tot een levendige woon-werkgemeente. Een diverse groep makers – van architecten tot bakkers – verenigden zich samen als coöperatie en werden zelf risicodragend ontwikkelaar. Wat ooit een gesloten militair gebied was, is nu een bloeiende leefomgeving waarin erfgoed, natuur en gemeenschapszin samenkomen.
Na jaren van intensief overleg met gemeente, ontwikkelaar Hembrug Zaandam en erfgoedinstanties zijn de gebouwen van de Enclave inmiddels getransformeerd tot woningen, ateliers en kantoren. Door te ontwerpen vanuit de bestaande kwaliteiten is de industriële geschiedenis voelbaar gebleven, terwijl nieuwe functies zorgvuldig als nieuwe laag ingepast en toegevoegd zijn. Elk gebouw kreeg een maatwerkbenadering, met behoud van structuur, materialiteit en karakter.
De bewoners hebben actief bijgedragen aan de vormgeving van de publieke ruimte. Daarnaast zijn er collectieve initiatieven zoals een buurtcafé, gezamenlijke tuinen en culturele programmering ontstaan. Deze ontwikkeling toont aan dat participatief opdrachtgeverschap leidt tot meer betrokkenheid, duurzaamheid en kwaliteit.
De Enclave staat voor alternatieve projectontwikkeling waarin eigenaarschap, verbondenheid en maatschappelijke meerwaarde centraal staan. Een pioniersplek waar geschiedenis, toekomst en gemeenschap samensmelten – een betekenisvolle herbestemming van monumentaal erfgoed.
Opdrachtgever
Coöperatie De Hemburgers
Ontwikkelaar
Coöperatie De Hemburgers
Ontwerper
Buro Loof, Bureau SLA, KRFT, Julie Fuchs & FELSCH architecten, Pim van Oppenraaij & Stijn Dries
Overige betrokkenen
Gebouw A5:
Architect: Julie Fuchs | FELSCH architecten, Opdrachtgever: Julie Fuchs en Gijs van der Velden, Constructeur: HMT bouwtechniek, Aannemer: Aannemersbedrijf Teerenstra, 3D geprinte constructie: MX3D, Adviseur brandveiligheid: bureau Veldweg, Adviseur geluid: Geluid Plus Adviseurs, Adviseur bouwfysica: studio ECO, Fotografie: Jeroen Musch
Gebouw A7:
Architect: Buro Loof, Opdrachtgever: CPO A7, Constructeur: cc-studio, Aannemer: Beemsterbouwers, Adviseur brandveiligheid: bureau Veldweg, Adviseur geluid: Blonk Advies, Adviseur bouwfysica: studio ECO, Fotografie: Thijs Wolzak, Buro Loof (visual)
Gebouw A8/9:
Architect: Buro Loof, Opdrachtgever: Joris Laarman en Anita Star, Constructeur: NAP Ingenieurs, Aannemer: JC Nieuwenhuizen, Adviseur brandveiligheid: bureau Veldweg, Adviseur geluid: Blonk Advies, Adviseur bouwfysica: studio ECO, Fotografie: Buro Loof
Gebouw A11:
Architect: Bureau SLA, Opdrachtgever: Vereniging A11, Constructeur: NAP Ingenieurs, Aannemer: BV Intersell, Uitvoerder: Van Zanten Bouw, Adviseur brandveiligheid: bureau Veldweg, Adviseur bouwfysica: studio ECO, Adviseur bouwkosten: Target bouwkostenadvies, Fotografie: Thijs Wolzak
Gebouw A12:
Architect: Buro Loof, Opdrachtgever: CPO Hembrug A12, Constructeur: cc-studio, Aannemer: JC Nieuwenhuizen, Adviseur brandveiligheid: bureau Veldweg, Adviseur geluid: Blonk Advies, Adviseur bouwfysica: studio ECO, Groenplan: Hollandsgroen, Fotografie: Michal Suskiewicz
Bunkers:
Architect: KRFT, Pim van Oppenraaij & Stijn Dries, Opdrachtgever: Bunkerlife, Constructeur: Duyts Bouwconstructies BV, Aannemer: Wever Amsterdam bv, Adviseur brandveiligheid: Blonk advies, Adviseur geluid: Blonk advies, Adviseur bouwfysica: Blonk advies, Adviseur installaties: Studio Eco, Fotografie: Christian van der Kooy
De Enclave:
Initiatiefnemers: Joris Laarman & Anita Star, Coördinerend architect: Buro Loof, Proces begeleider: De Regie, Advocaat: Leon Mensink – Withagen/Mensink, Planologisch Juridisch Advies: Falco Bruens/Van Riezen en Partners