Visies op de toekomst van (ver)bouwen

Een inleiding op het Trendboek 2026 door Vincent Gruis 

‘Er ligt weer een mooi palet aan visies op de toekomst van bouwen en verbouwen en ik mag deze inleiden voor alweer het zevende Trendboek van de NRP Opleiding Renovatie en Transformatie. Ik ga deze keer niet de visies zelf samenvatten, maar concentreer me op de vele relevante aanbevelingen die door de geïnterviewden zijn gegeven aan het NRP. Dan is dit gelijk een agenda voor transformatie van het platform. En vooruit, voor de zevende editie ook zeven punten voor op die agenda: 

1. Het eerlijke gesprek faciliteren 

Ik begin met het interview door Amy, waarin gepleit wordt dat NRP zich niet alleen richt op overdragen van succesvolle voorbeelden, maar vooral het eerlijke gesprek moet faciliteren over wat wel én niet werkt. 

2. Voorbeelden voor opschaling 

Daarbij wordt in verschillende interviews (Manon, Jeroen en Satish) de oproep gedaan dat NRP zich met name moet richten op voorbeelden die geschikt zijn voor opschaling. Het NRP kan dan direct bijdragen aan de transities die nodig zijn. 

 Tekst gaat verder onder de afbeelding

3. Waardecreatie belonen 

In het interview door Joris wordt benadrukt dat het NRP consequent de boodschap moet uitdragen dat het anders móet én kán, wat helpt om draagvlak en versnelling te creëren binnen de sector. In het interview door Wim wordt dit nog fundamenteler aangezet met de vraag of onze verdienmodellen nog in lijn zijn met de maatschappelijke opgaven: durven we partijen te belonen voor de waarde die ze creëren, in plaats van voor het werk dat ze uitvoeren?  

‘Durven we partijen te belonen voor de waarde die ze creëren, in plaats van voor het werk dat ze uitvoeren?’ 

4. Meer aandacht voor verduurzaming in bewoonde staat 

In lijn met het voorgaande wordt in het interview door Has de kritische opmerking gemaakt dat de nadruk binnen het platform te veel ligt op gebiedsontwikkeling en iconische projecten, terwijl de dagelijkse renovatie en verduurzamingspraktijk in bewoonde staat minder aandacht krijgt. Juist daar ligt de grootste opgave. In de interviews door Frank Herscheid en Han wordt in dit verband expliciet aandacht gevraagd voor verbouwstromen, mede in het licht van de Nationale Prestatie Afspraken en de daaraan verbonden verduurzamingsopgave van woningen. 

5. NRP Evergreens 

Als het gaat om de rol die NRP kan vervullen, is aandacht voor samenwerking en verbinden van publieke en private organisaties een evergreen in de interviews (zie bijvoorbeeld Frank Post, Jacco en Nick). In de interviews door Nick en Lûte, komt ook een andere evergreen aan bod: namelijk het belang uitdragen van aandacht voor de bestaande gebouwen. Mijn indruk is dat NRP hier al heel actief mee is, zowel in het veld als in de lobby richting Den Haag. 

6. Opleidingsaanbod voor praktijkmensen 

In de interviews door Claudia als Rik wordt aandacht gevraagd voor de uitvoerende praktijk. Het verbinden op ‘bestuurlijk’ niveau is belangrijk, maar de echte praktijkkennis is cruciaal voor renovatie en transformatie. Ik voeg daaraan toe dat we ook serieus moeten gaan kijken naar een opleidingsaanbod gericht op uitvoerende professionals en vakmensen, als onderdeel van de NRP Academie. 

7. Aandacht voor vastgoeddata als waardevolle grondstof 

Een enkele interviewer heeft niet expliciet gevraagd naar de rol van het NRP, maar met wat goede wil kun je in het interview door Ruben (en door Has) lezen dat aandacht voor vastgoeddata hoger op de agenda kan: “Data en de kwaliteit van vastgoeddata bij bestaand bezit zal een waardevolle grondstof worden. Hoe meer relevante en goed gestructureerde (realtime) datasets je hebt van je bezit, hoe beter je kunt sturen op de toekomst.” Als wetenschapper kan ik het niet laten deze laatste aanbeveling te onderstrepen.’